Дереккөз: Капитал
Қазақстанда жаңартылатын энергия көздерінің үлесі 4,5% құрайды.
Үкіметте Премьер-Министр Олжас Бектеновтың төрағалығымен өткен “Жасыл” экономикаға көшу жөніндегі кеңестің отырысында Мемлекет басшысының 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу және энергия сыйымдылығын төмендету жөніндегі Қазақстан халқына Жолдауында қойған мақсаттарын іске асыру мәселелері қаралды. Алға қойылған міндеттерді орындау бойынша жұмыстардың барысы туралы “Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы” КЕАҚ Басқарма төрағасы Дидар Қарымсақов баяндады, сондай-ақ бірқатар өңірлер әкімдерінің баяндамалары тыңдалды деп хабарлайды Министрлер кабинеті басшысының баспасөз қызметі.
“Жасыл” экономикаға көшу тұжырымдамасы Қазақстанда 10 жылдан астам уақыт бойы жүзеге асырылып келеді. Осы кезеңде елімізде жаңартылатын энергия көздерінің үлесі 4,5% – ға дейін жеткізілді. Өндіріс қалдықтарын қайта өңдеу деңгейі 25% – ға, тұтыну деңгейі 39% – ға жетті. Тұжырымдамада белгіленген мақсаттарды іске асырудың ең тиімді құралдарының бірі өнеркәсіптік және ауылшаруашылық кәсіпорындарының ең үздік қолжетімді техниканы қолдануы болып табылады. 2021-2023 жылдар кезеңінде ХЖТИЖО Топ-50 қатарынан ірі кәсіпорындардың қызметін қамтитын өндірістік процестерде тиімді технологияларды пайдалану бойынша әр түрлі салаларға арналған 16 анықтамалық әзірледі. 2027 жылға дейін өңдеу саласы, сумен жабдықтау, Қалдықтарды кәдеге жарату және мал шаруашылығы компаниялары үшін тағы 16 құжат әзірлеу жоспарлануда.
“Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, көптеген дамыған елдерде бизнестің өзі салалық анықтамалықтарды әзірлеуге қаражат салуға мүдделі. Осыған байланысты экология және табиғи ресурстар министрлігі “Атамекен” палатасымен және мүдделі салалық қауымдастықтар мен ұйымдармен бірлесіп 2025-2027 жылдарға жоспарланған анықтамалықтарды дайындау жөніндегі іс-шараларды бірлесіп қаржыландыру мәселесін пысықтауы қажет”, – деп атап өтті Олжас Бектенов.
Отырыс барысында “жасыл” экономикаға көшу шеңберінде біркелкі аумақтық дамуға көп көңіл бөлінетіні атап өтілді. Мәселен, мысалы, Солтүстік Қазақстан облысы жаңартылатын энергияны пайдалану бойынша оң нәтижелер көрсетуде. Өңірде жалпы қуаты 70,3 МВт болатын 174 көз жұмыс істейді. Бұл ретте өсімдік тектес отын есебінен жұмыс істейтін биомассаға 125 қазандық орнатылды-80 бюджеттік мекеме энергиямен қамтамасыз етілуде, бұл шамамен 260 млн теңгені үнемдеуге мүмкіндік береді. Ақмола облысында өткен жылдың қорытындысы бойынша кәсіпорындар шығарындыларының көлемі 2021 жылмен салыстырғанда 96% – ға төмендеді. Электр энергетикасында өңірдің жалпы көлемінен “жасыл” энергияның үлесі 74% -. құрайды. Жамбыл облысы Су ресурстарын тиімді пайдалану қажеттілігіне байланысты 2025 жылға дейін 257 су нысанын жөндеу жоспарлары туралы есеп берді. Қазіргі уақытта аймақ үшін суармалы судың негізгі көлемі Талас және Шу трансшекаралық өзендерінен келеді.
Олжас Бектенов Мемлекет басшысының “жасыл” экономикаға көшу жөніндегі тұжырымдаманы өзектендіру туралы жаңа Жарлығында ауаның ластануын азайту, органикалық өнім өндірісін ұлғайту, су үнемдеу технологияларын енгізу бойынша өзекті нысаналы көрсеткіштер белгіленгенін атап өтті. “Жасыл” экономикаға көшу жөніндегі жұмыс барлық деңгейлерде жандандырылуы тиіс. Премьер-министр әкімдіктерге мүдделі орталық мемлекеттік органдармен бірлесіп жоспардың жобасында “жасыл” экономика индикаторларына қол жеткізуге бағытталған іс-шараларды көздеуді тапсырды. Алдағы уақытта – тиісті нысаналы көрсеткіштерді Өңірлік даму жоспарларына интеграциялау қажет.
«Экологиялық жобаларды қаржылай қамтамасыз ету үшін жасыл кредит беру және жасыл облигациялар шығару тетіктерін дамыту қажет”, – деп атап өтті премьер-министр.
Қойылған міндеттерді іске асыру үшін 2024-2030 жылдарға арналған тиісті іс-шаралар жоспарының жобасы әзірленуде.